Column

Rotterdam: onsportief of genereus?

Toen bekend werd dat LSG, het Denksportcentrum Leiden en Schakers.Info de centrale laatste ronde van de KNSB-competitie zouden organiseren, werd hier en daar smalend gereageerd. Wie zat daar nou op te wachten? De plaatsen voor de play-offs waren officieus al verdeeld. De nummer vijf HMC Calder kon slechts vierde worden als het tegen ZZICT zes bordpunten meer zou scoren dan Hotels.nl tegen HWP Sas van Gent. Onwaarschijnlijk, zo niet onmogelijk. En de nummers negen en tien speelden tegen de nummers twee en drie, dus die zouden wel degraderen. Bijna een week voor de wedstrijden was schakend Nederland echter opeens in rep en roer. En de wedstrijddag zelf werd een bloedstollend drama. Voor dat alles danken wij Rotterdam, dat liet zien hoe de KNSB-competitie leuk kan zijn. Maar niet iedereen deelt in die dankbaarheid.

Feiten (1)

De feiten zijn inmiddels bekend, Rotterdam trok zich een paar dagen voor de slotronde terug uit de play-offs en kwam op de slotdag met vijf spelers uit het derde team opdraven. Het verloor (opvallend nipt) van LSG, dat daardoor Utrecht passeerde. Utrecht degradeerde daardoor, ondanks een fantastische 7-3 overwinning op een met vijf grootmeesters opgekomen HSG. HMC Calder won met 5,5-4,5 van ZZICT, dat net als Rotterdam zeer zwak was opgekomen, en plaatste zich alsnog voor de play-offs. De nummer zes Postjr/ESGOO mag boos zijn op ZZICT, omdat ESGOO bij een normale opstelling van ZZICT waarschijnlijk naar de play-offs was gegaan, die de Enschedeërs zelf organiseren. Utrecht mag boos zijn op Rotterdam, dat LSG twee matchpunten in de schoot worp.

Feiten (2)

Maar daarmee zijn nog lang niet alle feiten bekend. Waarom doet Rotterdam niet mee aan de play-offs? En waarom kwam Rotterdam met vijf zwakke invallers? Het geld was op, was de teneur van de reacties. Dat zou wijzen op een erg slordig beleid van de teamleider. Op zijn eigen website en op de KNSB-site gaf Rotterdam-speler Karel van der Weide echter een heel andere lezing. Dat hij daarbij Rotterdam alle gelijk van de wereld gaf en zelfs genereus noemde, moeten we vooral wijten aan het hem kenmerkende sarcasme.

Rotterdam doet niet mee aan de play-offs omdat de meeste spelers op vakantie zijn of andere verplichtingen hebben. Tja, schaken is niet het belangrijkste in het leven, maar het plannen van je vakantie tijdens de play-offs wijst niet op een grote betrokkenheid bij je team. Maar goed, Rotterdam stond vervolgens ‘genereus’ zijn plaats af, schrijft Van der Weide. Daartegen kan nog niet zo veel bezwaar zijn, als het team in de laatste ronde tenminste zijn sportieve plicht vervult en tegen degradatiekandidaat LSG ongeveer net zo sterk opkomt als tegen de andere teams. ‘Uiteraard’ wilde Rotterdam dat ook, schrijft Van der Weide. Waarom gebeurde dat dan niet? Marcel Piket en Frenk van Harreveld waren ziek, dat kan gebeuren. Van de Belgische spelers kwamen de meesten niet opdagen, door ‘miscommunicatie’. Pardon, meneer Van der Weide? Dat is wel een erg vaag woord. Kon de teamleider niet aan de Belgen uitleggen waar Leiden ligt? Was de teamleider opeens zijn telefoonnummers kwijtgeraakt? Maar het ergste komt nog, Rotterdam wist niet eens dat het invallers uit het tweede team mocht opstellen. Dat team had hetzelfde weekend ook gespeeld, maar niet op dezelfde dag. Totaal onnodig sprak Rotterdam het derde team aan. De zwakte van Rotterdam was dus dom en onnodig. Van der Weide verwijt Utrecht ‘gal spuwen en krokodillentranen plengen’, maar slaagt er totaal niet in het knullige optreden van Rotterdam te verdedigen.

Te weinig punten

Heeft Utrecht dus gelijk met zijn klacht, die op onze site in ferme taal (‘competitievervalsing’) is verwoord door Utrecht-speler Marc Erwich? Feitelijk wel. Immers: als Rotterdam tegen LSG net zo sterk was opgekomen als tegen de andere teams, had LSG wellicht verloren en was Utrecht erin gebleven. Daar is geen speld tussen te krijgen. Wel kun je er een kanttekening bij zetten. Utrecht heeft een enorme prestatie geleverd door HSG met ruime cijfers te verslaan, maar Utrecht heeft slechts vier matchpunten gescoord. LSG is met vier punten niet gedegradeerd, maar in de hele KNSB-competitie heeft er zich verder geen enkel team met vier punten gehandhaafd. Twee teams (BSG en Sliedrecht) zijn zelfs gedegradeerd met zeven punten. Utrecht is dus vooral gedegradeerd omdat het te weinig punten heeft en niet alleen door de knullige actie van Rotterdam. Dat het de onderlinge wedstrijd tegen LSG met 6,5-3,5 heeft verloren, is ook een belangrijk detail.

Het nut van Chinezen

Moet Rotterdam worden gestraft? Met het terugtrekken uit de play-offs heeft het niemand geschaad. Op het forum van Utrechtschaak werd gewezen op artikel 30.4 van het competitiereglement: een team dat zich terugtrekt, mag volgend seizoen niet in de KNSB-competitie meespelen. Je kunt je formeel op het standpunt stellen dat dit ook voor de play-offs geldt. Daarvoor zou Rotterdam dan echter op zijn minst gewaarschuwd moeten zijn, want de club zal daar zeker niet aan hebben gedacht.

Het zwak opkomen in de laatste ronde is een ander verhaal. Ook van Utrechtschaak (Arno Eliëns) komen de feiten: het team van ZZICT was gemiddeld per bord 177 punten zwakker dan in de andere acht wedstrijden van dit seizoen, Rotterdam per bord zelfs 294 punten. Dat is extreem veel. Het is competitievervalsing en dus onsportief, je kunt het alleen niet bestraffen, omdat het niet verboden is. Hooguit kun je nieuwe regels maken om het in de toekomst te voorkomen.

Tot zover de feiten en meningen op basis van openbare informatie. Rest mij nog te schrijven dat ik de verdediging van Rotterdam door Karel van der Weide buitengewoon slap vind en dat ik niet geloof dat Rotterdam in de play-offs geen representatief team op de been kan krijgen. Het is echt niet voor het eerst dat Rotterdammers iets negatiefs over de play-offs zeggen. Ze hebben er gewoon geen zin in. Resteert de vraag waarom Rotterdam überhaupt aan de competitie deelneemt. Ze spelen met Van der Weide, Belgen en Chinezen, maar niemand weet waarom.

Johan Hut.