|
Hoe sterk is Sergei Tiviakov? De
enorme opmars van Sergei Tiviakov
is al in diverse schaakrubrieken aan de orde geweest. In mijn Elo-overzicht van 1 juli heb ik de cijfers belicht. Een
rating van 2700 en een plaats bij de eerste twintig van de wereld zijn binnen
handbereik. Het maakt vragen actueel als: hoe sterk is Tiviakov
werkelijk, wat voor kansen moeten hem worden geboden en wat kan hij zelf
doen?  Topniveau
Dat Tiviakovs recordrating ‘slechts’ 2655 was, ongeveer 40
punten onder zijn huidige (virtuele) rating, is een beeld dat door
ratinginflatie wordt vertekend. Het suggereert immers dat hij nu op zijn top
is, terwijl hij in werkelijkheid tien jaar geleden al bijna in de toptien
stond. Toen speelde hij bijvoorbeeld een WK-kandidatenmatch van de PCA (verloren van Adams) en won hij grote toernooien, zoals de open groep
van Hoogovens (een kortstondig experiment naast een knock-outtoernooi). In
Schaakmagazine van september 2004 zei hij tegen Gert Devreese
dat hij daarna misschien te veel open toernooien is gaan spelen en bovendien
te veel andere interesses heeft. “Ik weet zeker dat ik, als ik over een korte
periode acht, tien uur per dag zou kunnen werken op mijn schaak, makkelijk een rating van 2700 kan bereiken. Maar dat wil
ik niet.” Wel sprak hij daarbij de wens uit weer boven de 2650 te komen,
“mijn echte niveau”. Toptwintig
Dat
niveau heeft hij nu weer bereikt, na vorig jaar in drie zomertoernooien 23,5
uit 27 te scoren en dit jaar in sterkere toernooien in Noorwegen en Colombia
16,5 uit 18. Op het EK bevestigde hij minimaal zijn nieuwe niveau. Tegen
lager gerate tegenstanders scoorde hij 6 uit 8, de
sterkere spelers hield hij allen op remise. Daartussen Ivantsjoek
en Aronian, die op de nieuwe lijst in de toptien
staan. In de play-offs van de KNSB-competitie
behaalde hij een prestigieuze overwinning op Loek
van Wely, die nu weliswaar gedaald is, maar de
laatste jaren ver boven Tiviakov stond. Er zijn
meer schakers geweest die de wereldtop kwamen binnendenderen door een
heleboel open toernooien te winnen, maar op het EK heeft Tiviakov
laten zien ook de toptwintig zelf aan te kunnen.
Een enkele overwinning zou daarop wel een prettige aanvulling zijn, maar
voorlopig gaat het naar wens. Bordvolgorde
Wat is
de volgende stap? Op het NK is hij de speler met de hoogste rating, Dieren en
Vlissingen (ik weet niet of hij daar weer speelt)
zijn voor hem nog minder interessant. Als hij daar weer een paar Elo-punten wint, passeert hij de 2700, maar is dat niet
een nieuwe stap te noemen. Het EK voor landenteams kan dat wel zijn, als hij
achter Sokolov op het tweede bord mag zitten. Op de
Olympiade liet Timman hem al voorgaan, maar zal ook
de eerzuchtige Van Wely, die al vijf jaar lang
Nederlands kampioen is, zich naar het derde bord laten afzakken? Dilemma is,
dat je Tiviakov in het teambelang op het vierde
bord zou zetten. Tegen 2500-spelers kan hij 80 tot 90 procent scoren, wat Van
Wely en Timman doorgaans
niet lukt. Tegen 2600-spelers (bord 2 en 3) is het verschil tussen de drie
misschien kleiner. Maar voor Tiviakov zelf is het
nu belangrijk de wereldtop te ontmoeten en dat wil hij zelf ook. Ik herinner
me nog hoe Sytze Faber
vorig jaar bij de prijsuitreiking in Dieren bekendmaakte dat Timman aan de Olympiade zou meedoen. Direct na afloop
stoof Tiviakov op de bestuurder af en vroeg: “Op
welk bord gaat Timman zitten?” Een beetje
verbouwereerd zei Faber dat hij geen teamleider
was, waarop Tiviakov zei: “Ik ga niet onder Timman zitten, ik heb ook mijn principes!” Goed zo, Sergei, volhouden. Je hoeft ook niet onder Van Wely te zitten. Corus-formule
Het is
nog ver, maar Corus is een volgende stap. In 2001
deed hij het daar niet best (na een jaar eerder de B-groep
te hebben gewonnen), maar als hij zijn nieuwe niveau dit kwartaal vasthoudt,
verdient hij een nieuwe kans. Corus lijkt een
formule te hanteren: zo veel mogelijk spelers uit de toptien, twee of drie
Nederlanders, de promovendus uit de B-groep en dan
tot veertien deelnemers aanvullen uit de toptwintig.
Sokolov en Van Wely zijn
al uitgenodigd en als Timman een goede zomer heeft,
heeft hij na de openlijke strijd van vorig jaar recht van spreken. Tiviakov zou dan de vierde Nederlander zijn (maar op
rating eerste of tweede!), maar als hij zijn huidige virtuele plek 20 van de
wereld vasthoudt, past hij sowieso in de formule. Onopvallend
Komen we
op moeilijker vragen: waarom toch krijgt Tiviakov
zo weinig mooie uitnodigingen? Organisatoren kijken naar ratings, maar niet
alleen dat. Gelukkig, maar voor Tiviakov helaas,
want met zijn spel is hij geen publiekstrekker. Toen hij drie jaar geleden
bijna Nederlands kampioen werd, schreef Jeroen
Bosch in Schaakmagazine: “Tiviakov sprokkelt zijn
punten vaak op onopvallende wijze bijeen. Kleine voordeeltjes worden
uitgebouwd tot een vol punt. Die voortdurende druk leidt er soms toe dat de
tegenstander ongeduldig wordt.” John van der Wiel
schreef in Schaaknieuws: “Zijn spel straalt misschien weinig groots uit, maar
is gewoon wat nauwkeuriger en pragmatischer dan dat van de meeste anderen. Tiviakov beheerst altijd zijn openingen goed en is,
indien in vorm, moeilijk te raken.” Tja, met zo’n
rapport kreeg ik vroeger van opa en oma altijd een kwartje, maar ik had op
school nooit een vriendinnetje. Krasse uitspraken
Ook
buiten het bord kun je het publiek aanspreken. Loek van Wely heb ik wel
eens omschreven als de man van de snelle auto’s, lekkere wijven en krasse
uitspraken. Tiviakov is een rustige man, die in het
genoemde interview met Devreese zei: “Ik zoek niet per se gezelschap op, ook boeken
kunnen me goed gezelschap houden.” Met journalisten van de algemene pers
praat hij niet meer, want die verdraaien zijn woorden en zoeken alleen maar
sensatie. Maar in dat interview zette hij toch ook een stap in de goede
richting. Nadat hij in Vlissingen de toernooizege
had gedeeld met Daniel Stellwagen,
die ter gelegenheid daarvan tot Neerlands jongste
grootmeester aller tijden werd benoemd, zei Tiviakov:
“Stellwagen is in principe zwak. Eén goed toernooi
bewijst niets. Stellwagen heeft nog heel wat te
leren, alles eigenlijk: schaakaspecten, leren verliezen ook. Stellwagen is een normale speler die speelt volgens zijn
rating, niets bijzonders.” De oplossing
Oké Sergei, goed zo, nu nog een paar uitspraken over Van Wely (mijn suggestie: Loek
begrijpt het spel niet) en Timman (indrukwekkend
verleden, maar meer verleden dan indrukwekkend). Een mooie vriendin heb je
al, die zou je wat meer kunnen meenemen. En laat je dan met haar van toernooi
naar toernooi rijden in een Jaguar met chauffeur. Als er dan journalisten
langskomen, draai je het raampje open, steekt een vingertje naar buiten en
zegt: “Vergis je niet, ik ben de nieuwe nummer 1 van
Nederland.” Reken maar dat niemand je dan meer saai, degelijk of onopvallend
zal noemen. Johan Hut
|
