|
Wanneer is een schaker oud? Max Euwe werd op z’n 34e wereldkampioen, speelde op z’n 45e in Groningen
Jonge veteranen
Max Euwe was 54 toen hij zijn
match speelde tegen Hein Donner, waarmee hij voor
het laatst de nationale titel veroverde. Daarna speelde hij nauwelijks
toernooien meer, alleen nog wat landenwedstrijden en KNSB-competitiewedstrijden.
Tot z’n dood op 80-jarige leeftijd, dat wel. Ook Donner was 54 toen hij zijn laatste NK speelde, Genna Sosonko 55. Jan Timman is nu
54, maar die verwacht ik op het NK nog wel een paar keer terug. Viervoudig kampioen
Hans Ree speelde zijn laatste NK al op zijn 48e. Op het laatste NK was John van der Wiel met zijn 46 jaar na Timman
de oudste deelnemer en mocht ook de 41-jarige Friso
Nijboer een veteraan genoemd worden. Waarschijnlijk
de oudste deelnemer aan een NK was Theo van Scheltinga,
die wel meer records in handen heeft. Op z’n 22e nam
hij voor het eerst deel, op z’n 69e (in 1983) was hij er voor het laatst bij. KNSB-competitie
Sommige
spelers konden zich niet meer plaatsen, maar Sosonko
en Ree namen volgens mij vrijwillig afscheid van het NK.
Dat gold ook voor Paul van der Sterren (foto Maaijveld: Van der Sterren tijdens Corus 2006), die na 25 deelnames (waarvan 22 op
rij) er in 2001
een punt achter zette. Hij was toen pas 45 jaar. Twee jaar later stopte hij
ook met competitiespelen voor HSG, waarmee hij in
Nederland de jongste schaakgepensioneerde is. (Jeroen
Piket noem ik niet gepensioneerd, hij heeft ander werk gevonden.) Hans Ree,
die vrijdag 62 wordt, was een tijdje gestopt maar speelt weer op het eerste
bord van BSG. Het laatste seizoen in de tweede klasse,
de twee jaren daarvoor in de eerste klasse. Score over de laatste drie
seizoenen 12 uit 14, zonder nederlagen. Hij speelt onder zijn niveau, maar is
van grote waarde voor zijn club 240 potjes 
De
56-jarige Gert Ligterink is er nu bij Groningen mee
gestopt. Zijn scores gaven daartoe nog geen aanleiding. Het laatste jaar
scoorde hij 5 uit 10, met een overwinning in de play-offs
op Joel Lautier. De vijf seizoenen daarvoor scoorde
hij ruim boven de vijftig procent. Als reden voor
zijn pensionering zegt hij desgevraagd: “Doorslaggevend is de wetenschap dat
mijn speelkracht afneemt. Mijn openingsrepertoire rammelt en mijn tactische
slagvaardigheid laat ernstig te wensen over.” Je zou de teamleider dan kunnen
vragen op een lager bord te mogen zitten, maar daarover zegt Ligterink: “Zin in een marginaal spelersbestaan heb ik
niet.” Wel laat hij doorschemeren dat het een gevoel van dit moment is en dat
een comeback niet moet worden uitgesloten, al denkt hij daar nu nog niet aan.
De Nederlands kampioen van 1979 speelde 240
wedstrijden in de hoofdklasse/meesterklasse voor achtereenvolgens Unitas, Groningen, Philidor
Leeuwarden, Utrecht, De Variant, Rotterdam en weer Groningen. Slechts vijf
Nederlanders speelden meer wedstrijden in de hoogste klasse. Uitstraling
Voor
deelname aan het NK lijkt een leeftijd van 55 jaar dus een algemeen aanvaarde
limiet, met Van Scheltinga als incidentele
uitschieter. Met competitiespelen stoppen spelers nu ook al op hun 47e (Van
der Sterren) of 56e (Ligterink). Terwijl Euwe (levenslang) en Ree (voorlopig 62) het goede
voorbeeld gaven. Vanuit de spelers bezien begrijp ik wel hoe moeilijk het is
om als oud-kampioen van Nederland op het achtste bord in de meesterklasse (Ligterink) of het eerste bord in de tweede klasse (Ree)
plaats te nemen. Maar bij BSG zie ik wat voor uitstraling Ree daar heeft en
dat zal in Groningen met Ligterink niet anders
zijn. Zullen we afspreken dat als zij in ons midden actief blijven, dat wij
dan niet zeuren als ze een keer per ongeluk een verkeerde zet spelen? Lijkt
me een goede deal. Johan Hut |
een van zijn beste toernooien en op z’n 52e in
