|
Topalov valt van zijn voetstuk
Heeft Vladimir Kramnik de vijfde
matchpartij verloren door niet te spelen en is de stand nu 3-2, of wordt de
vijfde partij alsnog op zaterdag gespeeld? Formeel het eerste, maar
ongetwijfeld wordt achter de schermen druk onderhandeld. Wel duidelijk is dat
Veselin Topalov de
schaakwereld en zichzelf een heel slechte dienst heeft bewezen met zijn
bespottelijke protest. Echter, Kramnik zal weer aan
het bord moeten verschijnen, want als hij deze match niet uitspeelt, is het
onwaarschijnlijk dat hij nog een keer een kans krijgt op een herenigingsmatch. Zelfs een wereldkampioen die nooit meer
verslagen wordt, gaat de geschiedenis in als een tijdelijke wereldkampioen,
zo weten we sinds 1975. Extreem serieus
probleem
Eerst
maar eens de gebeurtenissen op een rijtje zetten. Het twistpunt betreft het
gebruik van de rustkamers achter het podium. Beide spelers hebben zo’n ruimte, met onder andere een bank, een koelkast en
een wc met wastafel. Er hangen camera’s, zodat de arbiters achteraf kunnen
nagaan of de spelers er niet stiekem een schaakspel of computer gebruiken.
Uiteraard hangen die camera’s niet op de wc, maar Silvio
Danailov, de manager van Topalov,
maakt daar toch een punt van. Want na de video van Kramnik
te hebben bekeken, constateerde hij dat de Rus wel heel erg vaak naar de wc
was geweest. Donderdagavond schreef hij een brief aan het organisatiecomité
en ook maar direct aan de pers waarin hij het aantal wc-bezoeken van Kramnik op vijftig schatte, wat hij verdacht vond. Danailov eiste dat de rustkamers zouden worden gesloten,
dat er een gezamenlijk toilet zou komen voor beide spelers en dat de spelers
dat toilet slechts mochten bezoeken onder begeleiding van een assistent van
de arbiter. Tot slot schreef hij dat als dit volgens hem ‘extreem serieuze
probleem’ voor vrijdagochtend tien uur niet was opgelost, Topalov
zijn deelname aan de match zou heroverwegen. Geen handjes meer
Voor wat
betreft het sluiten van de rustkamers moet men weten dat Kramnik,
zoals de meesten van ons, vaak na zijn zet opstaat
om rond te lopen. Topalov doet dat nauwelijks, die
zit bijna de hele partij aan zijn bord. Het ontbreken van rustkamers is dus
duidelijk in Kramniks nadeel. De Commissie van
Beroep wees die eis dan ook af en merkte bovendien op dat het aantal van
vijftig wc-bezoeken overdreven was, maar dat Kramnik
inderdaad opvallend vaak naar achteren was geweest. De commissie besloot wel
beide wc’s te sluiten en een nieuwe wc te openen, voor gezamenlijk gebruik. Danailov reageerde daarop dat hij nog niet op alle punten
tevreden was (hij wilde bijvoorbeeld de videobeelden ook vrijgeven voor
geaccrediteerde journalisten), maar dat Topalov
‘uit respect voor de FIDE, Kalmukkië
en de miljoenen schaakliefhebbers’ zo genereus was om de match toch voort te
zetten. Voor de rest van de match zou hij echter afzien van het handenschudden met Kramnik
voorafgaande aan de partijen en bovendien geen gezamenlijke persconferenties
meer geven. Met een knipoog zou je nog kunnen zeggen dat het ook geen pretje
is om handen te schudden met iemand die om de haverklap naar de wc gaat, maar
met deze verklaring zorgt Topalov (want hij blijft
verantwoordelijk voor Danailovs eisen) voor een
aanmerkelijke verslechtering van de sfeer rond de match. Wandelruimte
Vrijdagmorgen
reageerde Kramnik, via zijn manager Carsten Hensel, met een open
brief aan FIDE-president Iljoemzjinov.
(Die verblijft overigens in zijn andere functie, president van de Russische
deelrepubliek Kalmukkië, bij de Russische president
Poetin.) Kramnik hoorde
pas een paar uur voor aanvang van de vijfde partij (vrijdagmiddag) van de
sluiting van zijn wc, terwijl die wc hem vooraf contractueel was toegezegd.
Je schiet bijna in de lach als je dat leest, maar Hensel
wilde ook wel vertellen waarom Kramnik dit zo
belangrijk vindt. Als hij nu alleen maar had geschreven (wat hij ook deed)
dat Kramnik tijdens de partij veel water drinkt,
dan was het niet zo gek geweest. (Hoewel, wat zit er dan in die koelkast?)
Maar er was meer. De heer Kramnik houdt nogal van
wandelen tijdens de partij en omdat de rustkamer zo klein is, vergroot hij
zijn wandelruimte door de wc erbij te betrekken. Hier krijgt de zaak toch het
karakter van een klucht. Dan waren er nog wat kleine bezwaren, zoals dat de
douchecabine (??) uit de wc was verwijderd, maar de
hele brief roept toch sympathie op voor Kramnik.
Zijn kamp beschouwt het protest van Topalov als
beledigend en provocerend en stelt dat de aanwezigheid van een parapsycholoog
in het Bulgaarse kamp (waar hebben we dat eerder gehoord?) alleen bedoeld is
om Kramnik uit zijn evenwicht te halen. Bovendien
wijst Hensel erop dat twee leden van de driekoppige
Commissie van Beroep goede vrienden van Danailov
zijn! Als dat zo is, moeten zij natuurlijk vervangen worden en dat is ook
precies de eis van Kramnik. Hensel
sluit af met de mededeling dat Kramnik niet verder
speelt als hij niet zo vaak als hij wil naar zijn eigen wc mag gaan. Sportiviteit
De
vijfde partij, vrijdagmiddag, is dus niet gespeeld. Zoals het op de website
van Chessbase dramatisch werd verwoord: “Topalov zit aan het bord, terwijl Kramniks
klok loopt. Kramnik zit in zijn rustkamer te
wachten totdat de wc opengaat.” Na een uur verklaarde arbiter Geurt Gijssen de partij gewonnen voor Topalov.
Kramnik verklaarde in een persconferentie dat hij
de vijfde partij zaterdag nog wel wil spelen, op voorwaarde dat zijn wc weer
opengaat. Of de
match doorgaat, zullen we spoedig weten. Formeel hangt het van Kramnik af en heeft Topalov
niets misdaan. Topalov heeft een bezwaar ingediend
dat is toegewezen, daar is toch niets mis mee? Maar juist van Topalov kan ik dit bezwaar moeilijk accepteren. Hij heeft
met zijn sportieve gedrag de schaakwereld zoveel goed gedaan. Hij was het,
die het toernooi in Sofia bedacht waar geen remises mochten worden
aangeboden. Hij was het, die in interviews zei dat hij altijd probeerde te
winnen en accepteerde dat hij daardoor ook wel eens verloor. Hij was het ook
die deze match accepteerde, terwijl hij dat helemaal niet hoefde. Topalov won immers het wereldkampioenschap van 2005 en de
voorbereidingen voor het WK 2007 zijn al in volle gang. Voor die WK-achtkamp is Topalov
plotseling uitgeschakeld als hij van Kramnik
verliest. Maar terwijl Kramnik zowel voor 2005
(achtkamp) als voor 2007 (kandidatenmatches) weigerde deel te nemen omdat hij
nog oude rechten had, gaat Topalov alle uitdagingen
aan, ook als hij daarmee al zijn rechten verliest. Daarom rekende ik hem, met
bijvoorbeeld Euwe en Spassky,
tot de sportiefste schakers uit de WK-geschiedenis.
Tot vandaag, de dag dat Topalov met een harde klap
van zijn voetstuk valt. Niemand gelooft dat Kramnik
vals speelt, Topalov had deze crisis nooit mogen
laten ontstaan. Het is raar dat Kramnik zo vaak
naar de wc gaat, maar het is ronduit bespottelijk dat Topalov
daar een punt van maakt. Morgen, zaterdag, zal in de kranten het beoogde
nieuws over de geniale partijen weer worden vervangen door ander nieuws:
schakers ruziën over wc-bezoek. Met dank aan Veselin
Topalov. Johan Hut |
