|
Ruud Janssen
verrijkt Hoogovens archief
De
langste, de kortste, de grootste, de kleinste, de meeste, de minste; alles
wat je wilt weten over partijen, spelers en standen uit zeventig jaar
Hoogovens- en Corus-toernooien is nu te vinden op
www.coruschess.com. Ondersteund door webmaster Dennis van Veen heeft Ruud Janssen een jaar aan dit
archief gewerkt. Janssen heeft de schaakwereld daarmee een grote dienst
bewezen. Bungelen
Wat was
de kortste winstpartij uit de geschiedenis van Hoogovens? Vraag je dit aan jonge
schakers, dan krijg je als antwoord waarschijnlijk Christiansen
- Karpov 1993. Die partij was een sensatie, want Karpov verloor in 12 zetten! Het was een
knock-outtoernooi (een kortstondig experiment in de Hoogovens geschiedenis)
en Karpov bungelde aan een heel smal draadje. Hij
won de tweede partij en moest toen een tiebreak spelen van rapidpartijen. Larry Christiansen, die de ronde daarvoor Kortchnoi
had uitgeschakeld, won opnieuw een partij, maar uiteindelijk ging Karpov met 3,5-2,5 door naar de kwartfinale. Met Nunn, Salov en Illescas had hij vervolgens minder moeite, waarmee Karpov zijn naam voor de tweede keer op de gouden lijst
van Hoogovens kampioenen bijschreef. Christiansen - Karpov 1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 b6 4.a3
La6 5.Dc2 Lb7 6.Pc3 c5 7.e4 cxd4 8.Pxd4 Pc6 9.Pxc6 Lxc6 10.Lf4 Ph5 11.Le3
Lex Jongsma in het prachtige
jubileumboek uit 1998: “Hier kwam Karpov op de
positioneel voortreffelijke en opmerkelijke gedachte, om met Ld6 het veld f4
extra te observeren. Eventueel kan paard of loper daar heen.” 11...Ld6?? 12.Dd1. Zwart gaf het op. Kenners
van de stappenmethode roepen nu waarschijnlijk zoiets als: “Ongedekt stuk,
stap 3.” Maar ja, wie verwacht nu dat wit na Dd1-c2 weer Dc2-d1 gaat spelen. Karpov in elk geval niet. Nederlands kampioen
De
kortste winstpartij uit de geschiedenis van Hoogovens? Ja, volgens jonge
schakers misschien, maar de wat oudere schakers zullen zeggen Petrosjan - Ree 1971. En dat antwoord is goed. Hans Ree
zou dat jaar voor de derde keer kampioen van Nederland worden en het begon
langzaam tot de mensen door te dringen dat niet Donner
(de enige grootmeester naast de niet meer actieve Euwe),
maar Ree de sterkste schaker van Nederland was. Tigran
Petrosjan was twee jaar daarvoor onttroond als
wereldkampioen, maar gold na Spasski en Fischer nog wel als de derde speler van de wereld. Ook
tegen de derde speler van de wereld mag een Nederlands kampioen echter niet
overkomen wat Ree overkwam. Petrosjan-Ree 1.c4 e5 2.Pc3 Pf6 3.Pf3 Pc6 4.g3
Lb4 5.Pd5 Pxd5 6.cxd5 e4
De beslissende
fout op de zesde zet! 7.dxc6 exf3 8.Db3, zwart gaf het op, hij verliest
een stuk. Vierkampjes
Er is in
de Hoogovens geschiedenis nog een partij die korter is dan Christiansen -Karpov. Het is
niet erg als u dat niet raadt, het is namelijk een partij uit 1940. Het was
pas het derde toernooi en er werd gespeeld in vierkampen. Je zou het kunnen
vergelijken met de huidige IJmond vierkampen en
niemand kon nog bevroeden tot wat een wereldberoemd spektakel het toernooi
zou uitgroeien. Philip Bakker en Jilling van Dijk (wie?) hadden het eerste toernooi in
1938 gewonnen en in 1939 deed er voor het eerst een nationale topspeler mee:
Nico Cortlever won de hoogste groep met 3 uit 3. In
1940 speelde Max Euwe
voor het eerst mee en ook hij won het toernooi met de maximale score. Met
zijn voorganger had hij geen moeite. Euwe-Cortlever 1.d4 f5 2.g3 Pf6 3.Lg2 e6 4.c4 d5
5.Ph3 Le7 6.0-0 0-0 7.Pd2 Pc6 8.e3 e5 9.dxe5 Pxe5 10.cxd5 Pxd5
Een
sterke schaker hoort te zien dat de positie van het paard op d5 verdacht is.
Kun je daarvan profiteren met 11.Db3? Jazeker, dat is een goede zet Na c6
volgt Pf4 en na Le6 volgt Dxb7, waarna de compensatie voor de pion ver te
zoeken is. Er is echter een zet waarmee wit direct een stuk wint en ik moet
eerlijk zeggen dat ik die niet zomaar zag. Maar ja, misschien ben ik geen
sterke schaker. Ik troost mij met de gedachte dat Cortlever,
die in 1938 tweede was op het Nederlands kampioenschap, er ook intuinde. 11.Pc4 en zwart gaf
het op. Geschiedschrijving
Deze
partijen heb ik op de site gevonden bij de optie ‘shortest
games’, waarbij ik volledigheidshalve moet opmerken dat Christiansen
- Karpov daar door een technische fout nog niet
tussen staat. Er is ook een selectie gemaakt van beste partijen, maar het is
ook ‘gewoon’ mogelijk om alle partijen uit 70 jaar Hoogovens te downloaden.
Verder zijn er tal van statistieken te zien. Hiervoor moet u niet alleen in
de bovenste balk bij ‘statistics’ kijken, maar ook
in de linkerkolom. Klik bijvoorbeeld op ‘tournaments’
en vervolgens ‘all tournaments’,
klik een jaartal aan en u ziet dat de linkerkolom verandert en dat daar tal
van gegevens uit dat jaar zijn te vinden. Ook per speler is te zien wat
iemand in de loop van de jaren in Wijk aan Zee heeft gepresteerd. Het
genoemde jubileumboek uit 1998 en de daarbij behorende cd-rom vormden het
uitgangspunt voor dit werk, maar Ruud Janssen is veel verder gegaan. Behalve
in de Hoogovens archieven zocht hij bijvoorbeeld ook bij het Max Euwe
Centrum. Een jaar lang was hij bezig, uiteraard niet fulltime, maar wel met
grote regelmaat. Vaak denk ik dat de ontwikkeling van internet
een negatieve invloed heeft op geschiedschrijving, omdat redacties van
tijdschriften niet willen herhalen wat al op het net gestaan heeft en omdat
de informatie op de sites zelf vaak na een paar maanden verdwijnt. Corus heeft laten zien dat het ook anders kan. Johan Hut |
