Column

Appel Timman of peer Van Wely?

Kon Johan Cruijff beter voetballen dan Fanny Blankers-Koen kon hardlopen? Is Inge de Bruijn een sterkere zwemster dan Leontien van Moorsel een wielrenster? Sporter van de eeuw en sportvrouw van het jaar waren onmogelijke verkiezingen tussen appels en peren. Gelukkig gaat het bij ons alleen om schakers, maar toch: wie moeten we in vredesnaam tot schaker van het jaar uitverkiezen?

Den Bosch goed gestemd

Elders op deze site vindt u de nominaties voor de onderscheidingen die op 21 januari 2005 tijdens het Corus-toernooi worden uitgereikt. Uit de tussenstand concludeer ik dat heel schakend Den Bosch inmiddels gestemd heeft. Zij mogen zich nog niet rijk rekenen, de definitieve beslissing is een gewogen gemiddelde van stemmen van het publiek, een vakjury en een groep journalisten. Bij de ploegen voert promovendus HMC Calder op dit moment de publieksstrijd aan, terwijl ZZICT en Apeldoorn vorig seizoen toch de nationale hoofdprijzen wonnen. Bij de vrouwen staat oud-HMC’er Bianca Muhren tijdelijk (?) bovenaan. Zij behaalde zilver op het EK voor meisjes, maar Zhaoqin Peng won zilver op het EK voor vrouwen en Tea Lanchava behaalde drie ‘mannelijke’ meesternormen binnen een jaar. Bij de ploegen zou ik op HSG stemmen, maar die staat helaas niet op de lijst. Bij de vrouwen zou ik het echt niet weten. Mijn mening over de mannen wil ik echter wel met u delen.

Loek trouwde

Ivan Sokolov en Loek van Wely zijn de sterkste schakers van ons land. Afwisselend voeren ze de ranglijst aan. Maar hebben ze in 2004 ook iets bijzonders gepresteerd? Na een desastreuze Elo-duikeling in 2003 krabbelde Van Wely weer terug richting top-20 van de wereld. Dat deed hij bijvoorbeeld door vijftig procent te scoren in Wijk aan Zee, wat we een goed resultaat moeten noemen. Ach, waar is de tijd gebleven dat Nederlanders dat toernooi gewoon wonnen en zich voor vijftig procent zouden schamen? In een rare wedstrijd van Armenië tegen de rest van de wereld (ik weet nog steeds niet wie bij wie speelde), zakte Van Wely door het ijs. Het was maar goed dat hij vlak daarvoor in Almelo van een oude man had gewonnen, anders had hem dat forse Elo-schade opgeleverd. En in Amsterdam moest hij Friso Nijboer voor laten gaan. Trouwen met Marion, dat was een prestatie. En voor de vijfde keer Nederlands kampioen worden. Maar schakers van mijn generatie zeggen er toch altijd bij dat dat bij afwezigheid van Jan Timman was. Nee Loek, kom volgend jaar maar eens terug.

Ivan ingepolderd

Dan Ivan Sokolov. In 2003 won hij twee enorme toernooien, in Sarajevo en Reykjavik. Maar behaalde resultaten in het verleden bieden geen garanties voor de toekomst. Ook hij won Amsterdam niet. Sokolov is een van de actiefste competitiespelers van ons land, hij speelt voor clubs in Nederland, Duitsland, Bosnië, Frankrijk, België en IJsland. In Frankrijk verloor hij maar liefst 19 Elo-punten, tja, dat krijg je ervan. Om dat goed te maken moest hij in oktober in Hoogeveen van kleine jongens winnen en nu staat hij weer redelijk op de kaart. In een interview met Renzo Verwer lazen we dat Sokolov het wel prettig vindt dat hij en zijn gezin nu in Lelystad wonen, omdat dat dichtbij zijn schoonmoeder is. Dat is geen uitspraak die past bij een held.

Jan leeft en heeft lief

Jan Timman dan misschien? Ongeveer tien maanden lang verloor hij geen enkele partij. Wel won hij een toernooi op IJsland, werd tweede in Amsterdam en speelde een sterke KNSB-competitie. Maar bij Timman valt mij op dat hij zo vaak zelf moet uitleggen hoe sterk hij is. Legendarische uitspraak tegen het sportjournaal van de NOS: “Ja, ik ben zo boos, dat ik het Corus-toernooi zou kunnen winnen.” Helaas mag hij niet meedoen, omdat hij te zwak is. Intussen lees je in de krant dat hij gelukkig is in de liefde, dat zijn oude dag financieel is verzekerd door de verkoop van zijn woning aan het Vondelpark, dat hij – ha ha – een woning heeft betrokken boven patisserie Van Wely en dat zijn vrouw hem voor zijn verjaardag een optreden van een rock & rollband cadeau heeft gedaan. Waarom willen al die journalisten hem toch steeds weer interviewen?

Friso verschoont

Komen we bij Friso Nijboer. Van Wely, Sokolov en Timman wonnen het Amsterdam Chess Tournament niet, Nijboer wel. In zijn eentje. Fantastische prestatie. Maar om hem nou daarvoor schaker van het jaar te maken? In Amsterdam won hij aan Elo-punten wat hij elders had verloren, ja, zo schiet het niet echt op natuurlijk. Nijboer steeg een plaats op de Nederlandse ranglijst omdat Van den Doel zoveel punten verloor dat hij langs hem heen zakte. Ja hallo, zo kan ik ook een plaats op de Nederlandse ranglijst stijgen. Je kunt er gewoon voor thuisblijven. Dat is ook wel handig als je dochters drie keer per dag een schone luier moeten hebben.

Desiree helpt Sergei

Wie heeft in vredesnaam Sergei Tiviakov genomineerd? Oké, hij won Dieren, maar wel nadat hij eerst van Desiree Hamelink had verloren. Daarop reageerde hij door in drie achtereenvolgende toernooien 26 uit 28 te scoren en na Dieren ook het toernooi in Vlissingen (gedeeld) te winnen. Toch blijf je achter met de ongemakkelijke gedachte dat je toch geen meisje nodig hebt om je tot zo’n grote hoogte te laten stijgen? Zou Tiviakov trouwens de vlekjes van zijn fotocamera al hebben verwijderd?

Karel weent

Nee, Karel van der Weide is mijn held. Natuurlijk kom ik nu ongeloofwaardig over, want Karel en ik zijn dikke vrienden, dat weet iedereen. Karel reist door Europa, vooral door Duitssprekende landen, wint hier en daar uit de losse pols toernooien en komt alleen terug in Amsterdam om in toernooiverslagen te schrijven dat wij niet deugen. Zo is het maar net! Wij miezerige kantoormannetjes die tijd stelen van onze baas om op een internetforum te schrijven en op zondag niet het fatsoen hebben om een pak aan te trekken als we een voetbalstadion frequenteren. Dat is in Wenen wel anders! Dat ze in Wenen niet kunnen voetballen en in Amsterdam wel, neemt Karel graag voor lief. Karel van der Weide, de bohémien, de vrijgevochten vogel en daarmee het voorbeeld voor alle schakers, hij moet Nederlands schaker van het jaar worden. Al was het alleen maar omdat het onze laatste kans is. Volgend jaar, als zijn poolbiljart is afbetaald, verhuist hij naar Wenen.

Johan Hut.