top

Brengen computers de remisedood?

 

column

Wij schakers zijn niet bang dat ons spel de remisedood sterft. Toch steekt die vraag zowel in het schaakspel als in het damspel af en toe de kop op. De Complete Chess Match in Maastricht tussen Daniel Stellwagen en Erwin l’Ami geeft weer voeding aan discussies op dit gebied. Vier keer moesten de spelers een ultra-agressieve opening spelen en vier keer werd de partij remise.

 

Ideale partijen

Kwam dat nou door de computer, of lag het toch aan de opening? ‘Complete Chess’ betekent (volgens de organisatie) dat spelers tijdens de partij een computer mogen raadplegen en het klassieke speeltempo hanteren, in tegenstelling tot ‘Advanced Chess’, waarbij ook een computer wordt geconsulteerd, maar een sneller tempo geldt. De combinatie van computerhulp en lange bedenktijd moet tot ideale partijen leiden. Maar als beide partijen steeds de sterkste zet spelen, wordt de partij dan niet altijd remise?

De match was tevens een themamatch, de beginzetten waren voorgeschreven. En dat leek een zeer agressieve opening: 1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lc4 Pf6. In de eerste twee partijen moest 4.d4 gespeeld worden, door de organisatoren voor de gelegenheid ‘Euwe Gambiet’ genoemd. Een aardigheidje, omdat de grote theoreticus Euwe gek Mens vs Machine genoeg nooit een variant naar zich genoemd heeft gezien. In de laatste twee partijen moesten de witspelers 4.Pg5 spelen.

 

Uitgeanalyseerd

Dat beloofde dus spektakel, zou je zeggen. Of toch niet? Nee, want die oude Italiaanse varianten (dit heet eigenlijk ‘Tweepaardenspel in de nahand’) zijn bijna helemaal uitgeanalyseerd. Uiteraard verlieten Stellwagen en l’Ami ergens de theorie, maar de computers behoedden hen voor tactische fouten, waardoor het toch steeds remise werd. L’Ami vond dat 4.d4 helemaal geen kans op voordeel bood: “Het is bijna onmogelijk voordeel te bereiken en ik zie ernaar uit 4.Pg5 te mogen spelen.” Met 4.Pg5 (beiden een keer met wit) kwamen er onnavolgbare manoeuvres op het bord, maar ook die partijen werden beide remise.

 

Rare zetten

Hebben de computers beide spelers behoed voor een nederlaag? Op de eerste dag waren beiden nog niet onder de indruk van het apparaat. L’Ami: De computer heeft problemen in het middenspel.” Stellwagen: “De computer suggereert soms hele rare zetten en de evaluatie is niet altijd accuraat.” Maar in het vierde dagverslag slaat de organisatie de spijker op de kop door de stellen dat in de duizelingwekkende varianten de computers hun hoofd koel hielden en daarmee de spelers voor een nederlaag behoedden.

 

Betekenis

Liefhebbers van het Italiaans zouden willen dat de spelers het nog een keer zonder computers overdoen. Dat is echter geen verwijt aan de organisatie, de ‘Chess Events Maastricht Foundation’. Die heeft gewoon een leuk evenement neergezet, met zoals altijd Eric van Reem, Jan van Reek en prof. Jaap van den Herik als drijvende krachten. Maar wat nou eigenlijk de betekenis is van deze vier perfecte remises, daarover mogen filosofen zich buigen.

 

Johan Hut